Godziny pracy: Poniedziałek - Piątek 07:30 - 15:05

Centrala: +48 (85) 740-85-40

Rys historyczny

W roku 1945 została utworzona w Białymstoku przy ul. Warszawskiej 67 (róg ul. Monopolowej) Filia PZH, której dyrektorem został dr Marian Poznański.

W początkowym okresie działalności czynny był tylko Oddział Bakteriologiczny. 17 lipca 1945 r. został zorganizowany Oddział Badania Żywności i Przedmiotów Użytku, a w 1949 r. Oddział Badania Wody.

Zarządzeniem Ministra Zdrowia z 3 lipca 1950 r. wydzielono z Wydziału Zdrowia Oddział Sanitarno – Epidemiologiczny i wcielono go do Filii PZH. W tym samym roku utworzono Wojewódzką i Powiatową Kolumnę Sanitarną.

Filia PZH wykonywała zadania usługowe z zakresu badań laboratoryjnych (artykułów żywności, wody, ścieków, diagnostyczne) i naukowo – badawcze.

Zarządzeniem Ministra Zdrowia z 24 sierpnia 1950 r. zlecono filii wykonywanie czynności z zakresu administracji sanitarnej, jak planowanie akcji sanitarno – porządkowych, lustracji Wojewódzkiej i Powiatowej Kolumn Sanitarnych, organizowanie szczepień ochronnych i d.d.d., kontrola stanu sanitarnego zakładów przemysłowych, żywnościowych, dziecięcych i czynności w tym zakresie. Do zadań Wojewódzkiej Kolumny Sanitarnej należało zapobieganie chorobom zakaźnym i ich zwalczanie, nadzór fachowy nad działalnością Powiatowych Kolumn Sanitarnych, propagowanie zasad higieny i prowadzenie akcji sanitarno – porządkowych.

W maju 1951 r. filia przeniosła się do nowo wybudowanego budynku przy ul. Legionowej 8.

Na podstawie instrukcji Ministra Zdrowia z 21 kwietnia 1952 r. w sprawie powołania stacji sanitarno – epidemiologicznych – Wojewódzka Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w Białymstoku powstała na bazie osobowej i majątkowej Filii PZH i Wojewódzkiej Kolumny Sanitarnej.

Pierwszym dyrektorem Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Białymstoku został dr Marian Poznański, będący jednocześnie zastępcą kierownika Wydziału Zdrowia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej.

Pierwsza struktura organizacyjna WSSE przedstawiała się następująco:

Dział Sanitarno – Epidemiologiczny z podziałem na Sekcje:

  • Higieny Komunalnej,
  • Higieny Żywności,
  • Higieny Pracy,
  • Higieny Szkolnej,
  • Epidemiologii.

Oddziały Badań Laboratoryjnych z podziałem na:

  • Oddział Badań Bakteriologicznych.
  • Oddział Badań Żywności.
  • Oddział Higieny Komunalnej.

Oddział Administracyjno – Finansowy.

 

Ponadto utworzone zostały Samodzielne Referaty Statystyki Sanitarnej i Oświaty Sanitarnej. Warto tu wspomnieć, że organizacja WSSE została oparta na wzorach radzieckich i konsultowana z prof. Sokołowskim z Moskwy, który przyjeżdżał do Białegostoku.

Na podstawie Dekretu z 14 sierpnia 1954 r. utworzono Państwową Inspekcję Sanitarną, której dano duże uprawnienia, z zadaniem wykonywania zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego, zapobiegania powstawaniu i szerzeniu się chorób zakaźnych i zawodowych i zwalczania ich oraz popularyzowania zasad higieny.

Wojewódzka Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna stała się aparatem pracy Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego – dr. Mariana Poznańskiego, który zachował także stanowisko dyrektora WSSE i zastępcy kierownika Wydziału Zdrowia Prezydium WRN. Główny Inspektorat Sanitarny działał za pośrednictwem Zarządu Sanitarno – Epidemiologicznego. Zgodnie ze strukturą Minister Zdrowia powoływał i nadal powołuje oraz odwołuje Państwowych Wojewódzkich Inspektorów Sanitarnych, a na wniosek PWIS powołuje i odwołuje PTIS obecnie Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych.

Decyzję mógł i może obecnie zmienić tylko Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, a PWIS tylko Główny Inspektor Sanitarny. PWIS uzyskał prawo wstrzymywania czynności zakładów w wypadku stwierdzenia zagrożenia epidemicznego. Uprawnienie do kontroli i wystawiania mandatów karnych wydaje PWIS. Państwowa Inspekcja Sanitarna zaczęła stosować środki przymusu i postępowanie egzekucyjne.

W ślad za utworzeniem PIS nastąpiła reorganizacja stacji. Na podstawie zarządzenia Ministra Zdrowia z 16 września 1955 r. utworzono w miejsce starych nowe komórki organizacyjne. Powstały: Dział Higieny Żywienia, Żywności i Przedmiotów Użytku, potem zmieniony na Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku, Dział Higieny Komunalnej, Dział Higieny Pracy, Dział Epidemiologii. Przy nowo utworzonych działach powstały Oddziały Nadzoru Sanitarnego i Oddziały Laboratoryjne z pracowniami.

Przy Dziale Epidemiologii powstały Oddziały Zwalczania Chorób Zakaźnych, Oddział DDD z pracownią i Oddział Bakteriologii.

Samodzielne Referaty Statystyki Medycznej i Oświaty Sanitarnej przemianowano na sekcje bezpośrednio podległe Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Sekcję Higieny Szkolnej przekształcono w Inspektorat Higieny Zakładów Nauczania i Wychowania, który podporządkowano kierownikowi Działu Higieny Komunalnej.

Zgodnie z instrukcją Nr 40/57 Ministra Zdrowia z 3 czerwca 1957 r. Powiatowe Kolumny Sanitarne przekształcono w Powiatowe Stacje Sanitarno – Epidemiologiczne, a Inspektorat Higieny Zakładów Nauczania i Wychowania wydzielono z Działu Higieny Komunalnej i podporządkowano bezpośrednio PWIS.

Szybko postępujący rozwój gospodarki narodowej we wszystkich jej dziedzinach nakładał na Stacje Sanitarno – Epidemiologiczne coraz nowe obowiązki i zadania, szczególnie w kierunku wzmożonego nadzoru sanitarnego nad warunkami higieny w żywieniu zbiorowym, nadzoru zapobiegawczego i bieżącego w zakresie narażenia na promieniowanie jonizujące i skażeń promieniotwórczych powietrza atmosferycznego, wody, gleby, produktów masowego spożycia itp. oraz nadzoru zapobiegawczego w zakresie inwestycji.

W 1962 r. następuje kolejna zmiana struktury organizacyjnej stacji sanitarno – epidemiologicznych. Na podstawie zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 14 sierpnia 1962 r. utworzono dalsze, oddziały bezpośrednio podporządkowane PWIS, tj. Oddział Ochrony Radiologicznej i Oddział Nadzoru Zapobiegawczego. Dotąd stanowisko ochrony radiologicznej mieściło się w nadzorze Działu Higieny Pracy, a nadzoru zapobiegawczego w nadzorze Działu Higieny Komunalnej. Ponadto przemianowano na Oddziały – Inspektorat Higieny Zakładów Nauczania i Wychowania oraz Inspektorat Oświaty Sanitarnej.

Stanowisko pracy Starszego Referenta Postępowania Administracyjnego przekształcono na Sekcję Prawną.

W Dziale Epidemiologicznym przemianowano Oddział Zwalczania Chorób Zakaźnych na Oddział Szczepień Ochronnych i Zwalczania Chorób Zakaźnych, przy którym utworzono Ruchomą Kolumnę Szczepienną.

Z Oddziału Laboratoryjnego Działu Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku Pracownię Higieny Żywienia przekształcono na Oddział podległy bezpośrednio kierownikowi Działu.

Pismem z 23 marca 1963 roku Główny Inspektor Sanitarny zarządził wyodrębnienie w Oddziale Higieny Żywienia Pracowni Higieny Żywienia, a w Oddziale Ochrony Radiologicznej – Pracowni Ochrony Radiologicznej.

Od tego czasu istotnych zmian w strukturze organizacyjnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej i nazewnictwie nie odnotowano. Warto może tylko wspomnieć, że w 1983 roku powołano do życia nowy Oddział Aparatury Specjalnej, bezpośrednio podlegały dyrektorowi.

Wraz ze zmianami struktury organizacyjnej WSSE zachodziły zmiany w organizacji powiatowych stacji sanitarno – epidemiologicznych. W większych miastach powstawały stacje z laboratoriami, tj. pracowniami bakteriologicznymi, żywności, badania wody i wreszcie higieny pracy. Były to Suwałki, Ełk, Bielsk Podlaski, potem Olecko. Laboratoria te miały za zadanie obsługiwanie także sąsiednich stacji, nie posiadających laboratoriów.

W następnych latach utworzono laboratoria w Hajnówce, Siemiatyczach, Sokółce, a po podziale (zmniejszeniu) województwa w 1975 r. w stacji miejskiej w Białymstoku.

Dawne powiaty województwa białostockiego, tj. Suwałki, Gołdap, Olecko, Ełk, Augustów, Sejny odeszły do nowo powstałego województwa suwalskiego, a powiaty Łomża, Kolno, Grajewo, Zambrów, Wysokie Mazowieckie do województwa łomżyńskiego.

Wraz z podziałem województwa zlikwidowano powiaty, a powiatowe stacje sanitarno – epidemiologiczne przemianowano na terenowe stacje sanitarno – epidemiologiczne.

W pomniejszonym województwie białostockim w terenowych stacjach sanitarno – epidemiologicznych było pięć laboratoriów: w Białymstoku, Bielsku Podlaskim, Hajnówce, Sokółce, Siemiatyczach.

W 1975 roku w związku z zmianą struktury administracyjnej kraju, wprowadzeniu 49 województw i zniesieniu powiatów, powołano 49 państwowych wojewódzkich inspektorów sanitarnych, a zamiast powiatowych państwowych inspektorów sanitarnych – państwowych terenowych inspektorów sanitarnych.

Z dniem 1 września 1985 roku weszła w życie ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 49). Ustawa ta ze znacznymi zmianami dotyczącymi struktury organizacyjnej Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązuje do chwili obecnej.

Zgodnie z ustawą w wersji z 1985 roku Państwowa Inspekcja Sanitarna podlegała Ministrowi Zdrowia i Opieki Społecznej, a kierował nią Główny Inspektor Sanitarny. Główny Inspektor Sanitarny, którego powoływał i odwoływał Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, był zastępcą Ministra Zdrowia do spraw sanitarno-epidemiologicznych. Zgodnie ze zmianą tego zapisu, dokonaną ustawą z dnia 24 lipca 1999 roku o zmianie ustawy o działach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 778), z dniem 1 stycznia 2000 roku Główny Inspektor Sanitarny stał się centralnym organem administracji rządowej, wykonującym zadania przy pomocy Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Zasadnicze zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, dokonane zostały w związku z wprowadzeniem w 1999 roku reformy ustrojowej kraju, a zostały one wprowadzone tzw. ustawą kompetencyjną, tj. ustawą o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. z 1998 r., Nr 106, poz.668).

Z dniem 1 stycznia 1999 roku Inspekcja Sanitarna z państwowego organu rządowej administracji specjalnej została przekształcona w rządową zespoloną inspekcję sanitarną na szczeblu wojewódzkim i na szczeblu powiatu.

Ponadto z dniem 1 stycznia 1999 r. Kolejowa Inspekcja Sanitarna została włączona do Inspekcji Sanitarnej podległej Ministrowi Zdrowia. Poprzednio podlegała Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu PKP i wchodziła w skład przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe.

W związku z tym, Główny Inspektor Sanitarny dostosował organizację stacji sanitarno- epidemiologicznych do wymogów wynikających z ustawy kompetencyjnej.

Z byłych 49 wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych utworzono 16 wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych odpowiadających strukturze administracyjnej kraju, a z pozostałych 33 utworzono oddziały zamiejscowe tych stacji. W województwie podlaskim utworzono WSSE w Białymstoku z dwoma oddziałami, w Łomży i w Suwałkach.

Z kolei terenowe stacje sanitarno-epidemiologiczne przekształcono w powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne, których ilość stale się powiększała o nowo zorganizowane stacje w powiatach, w których do końca 1998 r. nie było siedzib stacji sanitarno-epidemiologicznych.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w miastach będących siedzibami władz powiatu, w których przed dniem 1 stycznia 1999r. nie było siedzib stacji sanitarno-epidemiologicznych, stacje sanitarno-epidemiologiczne powstały z mocy prawa. Na mocy tego przepisu w woj. podlaskim powstała Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Sejnach.

W dniu 1 stycznia 2002 roku weszła w życie ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 roku o zmianie ustawy o Inspekcji Sanitarnej oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 128, poz. 1407). Wprowadzone przedmiotową ustawą zmiany przepisów na nowo określiły charakter Inspekcji Sanitarnej. Ustawa usunęła przepisy o umiejscowieniu organów Inspekcji Sanitarnej w zespolonej administracji rządowej stopnia wojewódzkiego. Analogiczne rozwiązanie zastosowano w stosunku do zespolonych w powiecie jednostek organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy ich kierowników. W związku z powyższym organem Inspekcji Sanitarnej na szczeblu wojewódzkim przestał być wojewoda. Ponadto do struktury Inspekcji Sanitarnej wprowadzono granicznych inspektorów sanitarnych.

Z przedmiotowymi zmianami wiązała się, dokonana ustawą z dnia 1 marca 2002 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Sanitarnej oraz zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 37 poz.329), zmiana nazwy Inspekcji na Państwową Inspekcję Sanitarną oraz odpowiednio jej organów na państwowy (wojewódzki, powiatowy, graniczny) inspektor sanitarny.

Prawidłowe wykonywanie ustawowych zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej wymagało poszerzenia obszarów jej działania między innymi w zakresie ochrony granic, co nabiera szczególnego znaczenia zwłaszcza w kontekście wejścia w struktury Unii Europejskiej. Postulat ten został zrealizowany poprzez dokonanie zmiany w organizacji Państwowej Inspekcji Sanitarnej polegającej na wprowadzeniu do jej struktury z dniem 1 stycznia 2003 r. nowego organu – państwowych granicznych inspektorów sanitarnych. Znowelizowany art. 10 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przewiduje, iż zadania Inspekcji realizowane są między innymi przez państwowego granicznego inspektora sanitarnego dla obszarów przejść granicznych drogowych, kolejowych, lotniczych, rzecznych, morskich, portów lotniczych i morskich oraz jednostek pływających na obszarze wód terytorialnych. Wykaz 16 granicznych stacji sanitarno-epidemiologicznych ustala rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie wykazu granicznych stacji sanitarno-epidemiologicznych (Dz. U. Nr 133, poz. 1024).

Państwowi graniczni inspektorzy sanitarni przejęli zadania państwowych portowych inspektorów sanitarnych, w związku z czym portowe stacje sanitarno-epidemiologiczne zostały z dniem 1 stycznia 2003 r. przejęte przez graniczne stacje sanitarno-epidemiologiczne wskazane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2002 r. w sprawie określenia granicznych stacji sanitarno-epidemiologicznych przejmujących portowe stacje sanitarno-epidemiologiczne, a także kryteriów i warunków przejęcia portowych stacji sanitarno-epidemiologicznych przez właściwe graniczne stacje sanitarno-epidemiologiczne (Dz.U. Nr 145, poz.1219).

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij