Środki spożywcze oraz materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (tzw. „państw trzecich”) przywożone do Rzeczpospolitej Polskiej celem wprowadzania ich do obrotu podlegają granicznej kontroli sanitarnej.

Informacja dla importerów żywności oraz materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością

Środki spożywcze oraz materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (tzw. „państw trzecich”) przywożone do Rzeczpospolitej Polskiej celem wprowadzania ich do obrotu podlegają granicznej kontroli sanitarnej:

• na granicy państwa - przez właściwego Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego;
• w miejscach docelowego przeznaczenia towaru - przez właściwych ze względu na miejsce przeznaczenia towarów, siedzibę importera albo odbiorcy towarów - Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych.

Wykaz towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej znajduje się w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24.01.2007r. w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej (Dz. U. Nr 20, poz. 122 z późn. zm.).

Schemat postępowania importerów zgodnie z zapisami:

• ustawy z dnia 25.08.2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ( tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 136, poz. 914),
• rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27.04.2004r. w sprawie granicznej kontroli sanitarnej środków spożywczych oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (Dz. U. nr 104, poz. 1097):

Dokumentacja przewozowa:

• określa identyfikację, wielkość partii, kraj pochodzenia, nazwę i skład surowcowy towaru, nazwę i adres producenta, rodzaj środka transportu, nazwę i adres importera lub odbiorcy towaru.

Dokumentacja sanitarna:

• deklaracje i świadectwa wystawione przez producenta potwierdzające, że towar spełnia wymagania jakości zdrowotnej i jest przeznaczony do spożycia przez ludzi lub do stosowania do produkcji żywności;
• w przypadku materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością – deklaracje potwierdzające przeznaczenie do kontaktu z żywnością i spełnienie wymagań przepisów odnoszących się do materiałów i wyrobów;
• w zależności od rodzaju towaru - deklaracje poparte wynikami badań dotyczące:

• zanieczyszczeń chemicznych,
• mikrobiologicznych oraz innych biologicznych,
• poziomu pozostałości po napromienianiu żywności promieniowaniem jonizującym,
• skażeń promieniotwórczych,
• genetycznej modyfikacji.

Należy zaznaczyć, iż przy ocenie konkretnych partii środków spożywczych oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, stosuje się szczegółowe przepisy mające zastosowanie w przedmiocie kontroli.

W odniesieniu do niektórych produktów importowanych na teren Wspólnoty, określone są w przepisach unijnych specjalne wymagania, dotyczące:

1) żywności podlegającej zwiększonym kontrolom urzędowym zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 669/2009 z dnia 24.07.2009r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwiększonego poziomu kontroli urzędowych przywozu niektórych rodzajów pasz i żywności niepochodzących od zwierząt i zmieniającego decyzję 2006/504/WE (Dz. Urz. UE nr L 194 z 25.07.2009r.).

2) środków spożywczych z niektórych państw trzecich w związku ryzykiem zanieczyszczenia tych produktów aflatoksynami, dla których ustanowiono:

• Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1152/2009 z dnia 27.11.2009r. nakładające specjalne warunki dotyczące przywozu niektórych środków spożywczych z niektórych państw trzecich w związku z ryzykiem zanieczyszczenia aflatoksynami i uchylające decyzję 2006/504/WE (Dz. Urz. UE L 313 z 28.11.2009r.)
• Decyzję Komisji Nr 2008/47/WE z dnia 20.12.2007r. zatwierdzająca przedwywozowe kontrole orzeszków ziemnych i produktów pochodnych przeprowadzane przez Stany Zjednoczone Ameryki w odniesieniu do obecności aflatoksyn (Dz. Urz. UE L 11 z 15.01.2008r.).

3) gumy guar z Indii, dla której zastosowanie ma:

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 258/2010 z dnia 25 marca 2010r. w sprawie wprowadzania szczególnych warunków dotyczących przywozu gumy guar pochodzącej lub wysłanej z Indii w związku z ryzykiem zanieczyszczenia pentachlorofenolem i dioksynami oraz w sprawie uchylenia decyzji 2008/352/UE (Dz. Urz. UE nr L 80 z 26.03.2010r.).

4) oleju słonecznikowego z Ukrainy, dla którego szczegółowe wymagania określono w: Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1151/2009 z dnia 27.11.2009r. wprowadzającym specjalne warunki w odniesieniu do przywozu oleju słonecznikowego pochodzącego lub wysłanego z Ukrainy z powodu ryzyka zanieczyszczenia olejem mineralnym i uchylające decyzję 2008/433/WE (Dz. Urz. UE Nr L 313 z 28.11.2009r.).

5) niektórych produktów z Chin ze względu na zanieczyszczenie melaminą, do których zastosowanie ma Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1135/2009 z dnia 25.11.2009r. nakładające specjalne warunki regulujące przywóz niektórych produktów pochodzących lub wysłanych z Chin i uchylające decyzję 2008/798/WE (Dz. Urz. UE Nr L 311 z 26.11.2009r.)

6) produktów z ryżu w odniesieniu do niedozwolonego genetycznie zmodyfikowanego organizmu:

• „LL RICE 601” - Decyzja Komisji 2010/315/UE z dnia 08.06.2010r. uchylająca decyzję 2006/601/WE w sprawie środków nadzwyczajnych w odniesieniu do niedozwolonego genetycznie zmodyfikowanego organizmu pod nazwą. „LL RICE 601” w produktach z ryżu i przewidującego wyrywkowe kontrole na brak tego organizmu w produktach z ryżu (Dz. Urz. UE L 244 z 09.06.2010r.)
• „Bt 63” – Decyzja Komisji 2008/289/WE z dnia 03.04.2008r. w sprawie środków nadzwyczajnych w odniesieniu do niedozwolonego genetycznie zmodyfikowanego organizmu „Bt 63” w produktach z ryżu (Dz. Urz. UE L 96 z 09.04.2008r.).

Natomiast przywóz produktów rolnych z krajów trzecich w następstwie wypadku w elektrowni jądrowej w Czarnobylu regulowany jest poprzez:

• Rozporządzenie Rady (WE) Nr 733/2008 z dnia 15.07.2008r. w sprawie warunków regulujących przywóz produktów rolnych pochodzących z krajów trzecich w następstwie wypadku w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (Dz. Urz. UE L 201, str. 1 z późn. zm.) – które uchyliło wcześniej obowiązujące w tym zakresie rozporządzenie nr 737/90,
• Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1635/2006 z dnia 06.11.2006r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 737/90 w sprawie warunków regulujących przywóz produktów rolnych pochodzących z krajów trzecich w następstwie wypadku w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (Dz. Urz. UE Nr L 306, str. 3) – zgodnie z art. 6 rozporządzenia 733/2008, odesłania do rozporządzenia nr 737/90 uznaje się za odesłania do rozporządzenia 733/2008, zgodnie z tabelą korelacji w załączniku IV rozporządzenia 733/2008.

Środki spożywcze wprowadzane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej muszą być oznakowane w języku polskim. Szczegółowy zakres informacji podawanych w oznakowaniu opakowanych środków spożywczych i środków spożywczych bez opakowań przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego lub do zakładów żywienia zbiorowego oraz sposób znakowania tych środków spożywczych został określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10.07.2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137 z 2007r, poz. 966 z późn. zm.).

Produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być wprowadzone do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jako żywność